Goedemiddag

Laatste 5 updates:

Maandag, 18. Mei 2020

KAN HET LEZEN VAN EEN BOEK DAADWERKELIJK

ZORGEN VOOR ONTSPANNING

Bron: Stichting Lezen | NU.nl | ANP MediaWatch

Afleiding van zorgen kan zeker tijdens de coronacrisis erg fijn zijn. Kan het lezen van een boek helpen te ontspannen?

Even in een andere wereld kruipen, alles om je heen vergeten: dat hoor je vaak als het gaat over lezen. Uit onderzoek (pdf) onder Nederlanders die wel eens lezen, blijkt dat 85 procent hun laatste leeservaring ontspannend vond, vertelt Jette van den Eijnden, onderzoeksmedewerker bij Stichting Lezen.

Lezers vinden vooral ontspanning bij spannende fictie (91 procent), daarna bij fantasy en sciencefiction (87 procent) en literatuur (81 procent).

Een voorlopig onderzoek van de Universiteit van Sussex uit 2009 lijkt erop te wijzen dat lezen daadwerkelijk het stressniveau verlaagt. "Het is een escape uit een wereld vol stress", vertelt Jacqueline Bel, hoogleraar Nederlandse letterkunde. "Je concentreert je op iets, de tijd gaat sneller, je raakt los van de werkelijkheid. Dat zorgt voor minder mentale en fysieke spanning, mag je verwachten."

'Je brein moet zelf aan de slag'

Maryanne Wolf, een onderzoeker op het gebied van lezen en het brein, stelt vast dat bij lezen de pauzeknop vaak wordt ingedrukt, vertelt Bel. "Als je naar muziek luistert of kijkt naar een film, wordt die knop niet zo snel ingedrukt. Dat komt omdat je bij lezen actief bent en niet alleen maar passief iets tot je neemt."

Voor ontspanning is het inderdaad belangrijk dat wat je doet niet te makkelijk is, vertelt Roel Willems, onderzoeker op het gebied van taal en het brein bij Radboud Universiteit Nijmegen. "Het is belangrijk hoe een verhaal in elkaar steekt. In goede boeken en ook in goede series moet je brein zelf aan de slag om de gaten in te vullen, na te denken en te puzzelen."

Dat vinden onze hersenen prettig, zegt Willems. "Die zijn niet zo gebaat bij helemaal niks doen voor ontspanning. Vergelijk het met stil op bed liggen of je gedachten verzetten met wat huishoudelijk werk. Of met dromen: een proces waarbij je hersenen actief tot rust komen."

Letterlijk in een andere wereld stappen

Lezen kan ook leiden tot kalmte en verminderde negatieve emoties bij mensen die een moeilijke levensgebeurtenis hebben meegemaakt, blijkt uit onderzoek van literatuurwetenschapper Emy Koopman.

"Je verdiept je in andere personages, tijden en perspectieven", zegt Bel. "Dan vergeet je al snel het hier en nu."

"Wat heel interessant is, is dat je brein bij het lezen van fictie hetzelfde reageert als wanneer je zelf echt iets meemaakt", zegt Willems. "Zelfs de motorische delen van je hersenen worden actief als je leest dat iemand voetbalt of naar de trein rent. Het is daarom letterlijk waar dat je door te lezen in een andere wereld kunt stappen."

Lezen, luisteren of kijken: het gaat om het verhaal

Als je niet van lezen houdt, kan het dan ook nog steeds ontspannend zijn? "Voor ontspanning moet iets ook weer niet te moeilijk zijn", aldus Willems. "Lezen moet niet. Het leuke is dat alles met een goed verhaal ontspant. Of je het nou leest, luistert of kijkt. Op Netflix staan ook series met een steengoede verhaallijn."

Het verhaal doorstaat de tand des tijds, zegt de onderzoeker. "We lezen nog niet eens zo heel lang. Maar vroeger hadden we al de troubadour, die verhalen vertelde. Verhalen werken al eeuwenlang ontspannend voor mensen, in welke vorm dan ook."

► Passend lezen:

Deel dit artikel ►

Meer nieuws vandaag:

Vandaag in ons nieuws

Updates afgelopen week:

(©) 2020 - Handicap Nationaal

Onze website maakt gebruik van cookies: Wij plaatsen cookies om het gebruik van de website te analyseren en om het mogelijk te maken inhoud via social media te delen. De website maakt ook gebruik van functies van derden die mogelijk cookies kunnen plaatsen. Door op [OK] te klikken of gebruik te blijven maken van de site stemt u in met het plaatsen hiervan. In onze disclaimer/privacybeleid leest u hier meer over.