06 - 123 90 746 Otto Copesstraat 83, 5213 GK 's-Hertogenbosch
Dinsdag, 5. Februari 2019

Streven naar een veilige auditieve omgeving.

Bron: Redactioneel/Koninklijke Visio.

Tennisballen onder de stoelpoten om het geluid tijdens het schuiven te verminderen. Communicatie-verwijzerliedjes die informatie geven over waar je heen gaat, waar je bent, wat er gebeurt en wat je kunt verwachten.

Zware gordijnen die geluiden dempen en de akoestiek verbeteren. Het is slechts een deel van de concrete auditieve verbeteringen die het project “Veilige Auditieve Omgeving voor mensen met een ernstige visuele en verstandelijke beperking“ heeft opgeleverd bij Koninklijke Visio. Maar bovenal zorgt het project voor bewustwording bij de medewerkers.

Ontsnappingsopties.

Het geluid van de stofzuiger van zijn moeder. Dat is het eerste wat bij leerling Sven Michielsen (19) opkomt, als het om geluiden gaat die hij niet prettig vindt. Zijn oplossing is simpel: hij gaat naar boven zodat hij de stofzuiger niet meer hoort. Ook op school heeft Sven zijn eigen ontsnappingsopties als het geluid om hem heen hem teveel wordt. Zo gaat hij vaker buiten vegen. Uit zichzelf zegt Sven tijdens het interview niet zoveel, maar hij reageert op vragen wel altijd met zeer overtuigende ja’s en nee’s. Sven zit met Ghizlan Boukallouht (18) in de vso-klas ‘De Klepper’ van Visio Onderwijs in Breda, met nog zes andere leerlingen met zowel een visuele als een verstandelijke beperking. Ghizlan is een stuk spraakzamer en kan ook prima aangeven als het te druk voor haar is. In de bus roept ze dan: “Chauffeur, ik heb er last van.” Ghizlan Boukallouht en Sven Michielsen. Foto: Boyd Smith PhotoGhizlan Boukallouht en Sven Michielsen. Foto: Boyd Smith Photo

"Niet alle leerlingen kunnen dat. Sommigen zijn daar nog te jong voor, anderen zijn er door hun beperking niet toe in staat”, legt leerkracht Anja Warnier uit. Zij is samen met Karin Topper en Annerieke Postma lid van de projectgroep Veilige Auditieve Omgeving (VAO).

Moeilijk verstaanbaar gedrag.

Aandacht voor de auditieve omgeving is voor Koninklijke Visio natuurlijk niet nieuw. Toch bleken er vele nieuwe inzichten te zitten in het proefschrift van Kirsten van den Bosch. Zij deed, onder andere in samenwerking met Visio, onderzoek naar de voorwaarden voor een veilige auditieve omgeving voor mensen met een visuele en verstandelijke beperking. Zo kan een auditief onveilige omgeving moeilijk verstaanbaar gedrag veroorzaken. Leerlingen, bewoners en bezoekers van een dagactiviteitencentrum die niet kunnen vertellen dat ze zich onveilig voelen, tonen dit in hun gedrag.

Ze kunnen bijvoorbeeld onrustige geluiden of onrustige bewegingen maken, of zichzelf afsluiten voor hun omgeving. Het VAO-project is met name voor deze laatste groep van grote waarde. Het helpt de begeleiders in de zoektocht naar waar het onveilige gevoel vandaan komt, zodat er een oplossing kan worden bedacht.

Praktische tips.

Voor Anja was vooral de onderbouwing van hoe je met geluid om zou moeten gaan, van belang. “We wilden als Onderwijs daarom dolgraag mee gaan werken aan het medewerkersproject.” Dit project zorgde, onder andere via metingen van de geluiden via de MoSART-app*, scholingsbijeenkomsten, een informatiepakket en een themapagina, voor absoluut betere inzichten. Anja: “We zijn een bewustwordingstraject ingegaan, waarin we er ook voor hebben gezorgd dat we de opgedane kennis kunnen overdragen aan nieuwe begeleiders.”

Centraal staat daarin de interventielijst van vier A4-tjes vol met praktische tips en do’s en don’ts voor een veilige auditieve omgeving. Bijvoorbeeld: het geeft leerlingen, en dat geldt zeker ook voor Ghizlan en Sven, een veilig gevoel als je hen een hand geeft en je voorstelt als je binnenkomt, én als je weer weggaat.

Kalm en levendig.

Aanpassingen die voor een veiligere auditieve omgeving kunnen zorgen, zijn soms vrij gemakkelijk te realiseren. Zoals geen overleg tussen begeleiders waar de leerlingen bij zijn, of het consequent sluiten van deuren om geluidsruis te beperken. En mobieltjes uit op het werk. “Geluid kent vier geluidsomgevingen die worden weergegeven in vier kwadranten ”, legt Anja uit. “Levendig, chaotisch, kalm en saai. Als er vrijwel geen geluiden zijn die de leerlingen storen bij wat ze aan het doen zijn, dan zit je in de gewenste kwadranten: kalm of levendig. Bij ‘levendig’ wordt je aandacht op een positieve manier getrokken, een ideale omgeving om tot leren te komen. Bij ‘kalm’ kunnen leerlingen geconcentreerd aan hun taken werken, zonder dat ze worden afgeleid.”

Muziek kan voor zowel ontspanning als activering zorgen, maar niet iedereen vindt dezelfde muziek leuk. Het toeval wil dat Ghizlan en Sven allebei genieten van de liedjes van Kinderen voor Kinderen, maar voor de andere klasgenoten kan het hinderlijke ruis zijn tijdens hun bezigheden. Dus? “Koptefoon”, zegt Ghizlan gedecideerd.

Benoemen.

Voor een veilige auditieve omgeving is ‘vermijden’ overigens niet het toverwoord. Natuurlijk is het mogelijk om bijvoorbeeld afspraken te maken over het gebruik van de bladblazers buiten, dat gebeurt ook. Maar in het echte leven komt er wel eens onverwachts een brommer langs, ondanks dat je dat vreselijk vindt. “Benoemen is daarom belangrijk. Zo vinden Ghizlan en Sven het helemaal niet fijn dat het ’s ochtends druk is in de gang voordat de school begint. Maar als je zegt dat deze chaotische situatie met veel ruis maar eventjes duurt en dat het snel weer rustiger wordt, maak je het een stuk minder onveilig.” Ghizlan en Sven knikken instemmend. Ze zijn al wat ouder, dus vinden ze sowieso al minder geluiden eng. Liedjes zingen als ze van de ene ruimte naar de andere gaan? Echt niet meer nodig. Onweer eng? Welnee. Een straaljager die door de geluidsbarrière knalt? Ook niet. Sven gaat nog een stapje verder. Het mooiste geluid dat er bestaat? “Een vrachtwagen!”.

* Met de MoSART-app maak je een korte opname van (omgevings)geluid, waarna je in een vragenlijst invult hoe je het geluid ervaart. Er is een op Visio toegesneden variant gemaakt van deze app.

Dit artikel werd geschreven door John van Anckevort en werd eerder gepubliceerd in De Stem van Grave 68-4, december 2018, uitgave van de Katholieke Stichting voor Blinden en Slechtzienden te Grave, zie ook ksbs.nl.

► Veilige Auditieve Omgeving:

Meer nieuws vandaag:

Afgelopen week:

Goedemorgen

HN heeft de ANBI-status:

IBAN: NL09RABO0158802764

[Kijk hier voor alle mogelijkheden]

HN-nieuwsbrief December

Handicap Nationaal

Otto Copesstraat 83

5213 GK 's-Hertogenbosch

Telefoon: 06 - 123 90 746

Fax: 073 - 850 81 88

E-mail: info@handicapnationaal.nl

IBAN: NL09RABO0158802764

KvK Nummer: 51372266

RSIN Nummer: 823247521

GeefGratis Nummer: 5105

Onze website maakt gebruik van cookies: Wij plaatsen cookies om het gebruik van de website te analyseren en om het mogelijk te maken inhoud via social media te delen. De website maakt ook gebruik van functies van derden die mogelijk cookies kunnen plaatsen. Door op [OK] te klikken of gebruik te blijven maken van de site stemt u in met het plaatsen hiervan. In onze disclaimer/privacybeleid leest u hier meer over.