06 - 123 90 746 Otto Copesstraat 83, 5213 GK 's-Hertogenbosch

Dinsdag 14 mei 2019

Dinsdag, 14. Mei 2019

Kom je niet verder met de psycholoog?

Probeer dan de filosoof!

Bron: Redactioneel/BN De Stem/ANP MediaWatch.

Bij extreem verdriet, een burn-out of verslavingsproblemen zijn we al snel geneigd te rade te gaan bij een psycholoog. Maar je kunt ook terecht bij een filosofisch practicus. Wat houdt zo’n filosofisch consult in en heeft het zin?

‘Als filosofisch practici focussen wij ons niet zozeer op geluk of geestelijke gezondheid, maar op wijsheid zoeken’’, zeggen Dick van Hennik en Ariane van Heijningen van de Filosofische Praktijk Berkelstraat in Rotterdam. ,,Dat wil niet zeggen dat je er niet beter van kunt worden: geluk is leven in overeenstemming met waar je voor staat. Als je weet waar je voor staat, kun je ook eerder daarnaar leven.’’

Een-op-een filosofische consulten zijn vergelijkbaar met een sessie bij een psychotherapeut. Ze bestaan al sinds de jaren 80, maar zijn pas sinds kort populair. ,,Filosoferen had lange tijd een zweverig imago’’, zegt Van Hennik. ,,Terwijl niets confronterender is dan een goede vraag.’’

In zijn filosofische praktijk begeleidt de oud-rector samen met twee collega’s zowel organisaties als particulieren in ‘scherp denkwerk’. Je kunt er terecht met zware levens-vragen en depressies, maar ook met aardse problemen als stoppen met roken en overgewicht. Aan diagnoses stellen en behandelplannen opstellen doen de filosofische practici niet. Het draait hier vooral om vrijuit spreken en elkaar bevragen.

,,Een krachtige denkervaring leidt vaak tot verrassende inzichten en besluiten’’, zegt Van Heijningen. ,,Je kunt bijvoorbeeld willen afvallen, maar waarom wil je dat en wat betekent het voor jou? Als je het antwoord weet, kun je met inzicht en bezieling daarnaar handelen.’’

Uitzoeken.

Hoe filosofische hulp in de praktijk uitpakt, ervaarde ze toen ze zich met een burn-out meldde bij Harm van der Gaag, een van de grondleggers van de moderne filosofische praktijk. ,,Ik was depressief en werkte heel veel, maar vond mezelf toch lui. In de gesprekken met Harm zochten we uit wat lui nou echt betekent voor mij. Mijn definitie van lui bleek ‘stoppen voordat je dood bent’. Ik besefte dat dat niet gezond was, maar ook dat de zelfdoding van mijn vader een rol speelde in die extreme definitie. Ik kwam tot het inzicht dat ik anders wilde denken over mezelf en lui zijn. Met de bedrijfspsycholoog ben ik vervolgens aan de slag gegaan om ook mijn handelen daaraan aan te passen. Dat is me met de psychologische begeleiding die ik daarvoor had niet gelukt en met deze aanpak wel.’’

Inmiddels werkt Van Heijningen fulltime als organisatieadviseur en filosofisch practicus. Van schoenmakers tot directeuren, ze weten de weg naar haar praktijk te vinden. ,,Relatief veel bezoekers zijn bovengemiddeld slim. Sommigen hebben eerder een psycholoog bezocht, maar hebben het gevoel dat die hulp geen recht doet aan de complexiteit van hun vragen. Het één sluit het ander natuurlijk ook niet uit.’’

De psycholoog is bevoegd om een diagnose te stellen en kijkt vaker naar het veranderen van gedrag, terwijl de filosofisch practicus dit niet als einddoel heeft. De uitkomst kan soms wel ander gedrag zijn.Van Heijningen: ,,Wat wij doen is de betekenis van problemen en dilemma’s doorgronden, zonder te oordelen.’’

"Een krachtige denkerva­ring leidt vaak tot verrassen­de inzichten."

Ariane van Heijningen.

Invloed.

Veruit de meeste bezoekers worstelen met werkkwesties. Zoals Monique Muller, als zelfstandige onder meer werkzaam als adviseur voor opleidingsmanagers bij een ROC. Bij een reorganisatie stond ze in dubio: moet ik erin springen of een meer afwachtende houding aannemen? ,,De hoofdvraag bleek: hoe beweeg ik mij in veranderende situaties? Maar ook: hoe verhoudt erkenning zich tot waardevol zijn, want ik voelde mij niet erkend. Uiteindelijk besefte ik dat mijn invloed op de situatie beperkt is. Daardoor kan ik meer ontspannen omgaan met de veranderingen. Mijn eerste reactie is om in de doe-modus te schieten, maar soms is het wijzer om afstand te nemen.’’

"Of je baat hebt bij filosofi­sche sessies hangt vooral ook af van je bereidheid tot zelfreflec­tie."

Liesbeth Gerritsen.

Anderen komen naar de Filosofische Praktijk met levensvragen of om verlies te overdenken. Ontroerend vond Van Heijningen de ontmoeting met Harry, die na twee herseninfarcten halfzijdig verlamd aan bed is gekluisterd in een verpleeghuis. ,,Hij wilde weten of hij zijn zelfstandigheid kan terugpakken. Na afloop zei hij: ‘Jij bent zo bijzonder, je bent de enige die ziet dat ik meer in mijn mars heb dan het lijkt’. Ik denk dat iedereen dat zou kunnen zien. Het gaat er om dat je de ander als mens serieus neemt. Door het leven niet voor de ander in te vullen, maar door vragen te stellen.’’

Muller denkt dat iedereen er baat bij kan hebben, als je bereid bent vraagtekens te zetten bij je eigen overtuigingen. Geestelijk verzorger Liesbeth Gerritsen van Gezondheidscentrum Levinas in Rotterdam is het daarmee eens. Het centrum verwijst sinds kort patiënten die daar behoefte aan hebben naar de Filosofische Praktijk Berkelstraat. ,,Het effect van geestelijke zorg is moeilijk te meten’’, zegt ze. ,,Of je baat hebt bij filosofische sessies hangt vooral ook af van je bereidheid tot zelfreflectie. De meeste mensen die wij spreken hebben veel aan de gesprekken met geestelijke verzorgers.’’

De consulten van de filosofische praktijk worden meestal niet vergoed door de verzekering. Ze kunnen in sommige gevallen wel worden opgevoerd als loopbaanbegeleiding of -adviezen en bedrijfscoaching.

Nu de minister extra geld heeft vrijgemaakt voor geestelijke zorg via de eerste lijn, verwacht Gerritsen dat meer centra het voorbeeld zullen volgen. Praktische filosofie is sowieso aan een opmars bezig, zegt Van Hennik. ,, Juist in onze tijd waarin algoritmes heilig lijken, is er behoefte aan wijsheid. Dat begint met vraagtekens zetten bij overtuigingen.’’

► Vijf vooraanstaande filosofen over de moderne wereld:

Meer nieuws vandaag:

Afgelopen week:

Goedenavond

HN heeft de ANBI-status:

IBAN: NL09RABO0158802764

[Kijk hier voor alle mogelijkheden]

HN-nieuwsbrief maart 2019

Handicap Nationaal

Otto Copesstraat 83

5213 GK 's-Hertogenbosch

Telefoon: 06 - 123 90 746

Fax: 073 - 850 81 88

E-mail: info@handicapnationaal.nl

IBAN: NL09RABO0158802764

KvK Nummer: 51372266

RSIN Nummer: 823247521

GeefGratis Nummer: 5105

website security

Onze website maakt gebruik van cookies: Wij plaatsen cookies om het gebruik van de website te analyseren en om het mogelijk te maken inhoud via social media te delen. De website maakt ook gebruik van functies van derden die mogelijk cookies kunnen plaatsen. Door op [OK] te klikken of gebruik te blijven maken van de site stemt u in met het plaatsen hiervan. In onze disclaimer/privacybeleid leest u hier meer over.