06 - 123 90 746 Otto Copesstraat 83, 5213 GK 's-Hertogenbosch
Lees voor / Lees mee
Dinsdag, 8. Januari 2019

Personeelstekort in de zorg:

2019 is het jaar van de waarheid.

Bron: Redactioneel/NU.nl/ANP MediaWatch.

De noodklok werd geluid in 2018: het personeelstekort in de zorg groeit en brengt de kwaliteit ervan in gevaar. Volgens zorgmedewerkers gebeurt dat nu al. De overheid kwam met een plan van actie. Kunnen we in 2019 op genoeg bedden en goede zorg rekenen?

“Het ziekenhuis doet z'n best niet om ons te houden”

Rianne Piets, ziekenhuisverpleegkundige

Wat ziekenhuispersoneel te wachten staat in 2019? Het wordt vooral heel, héél druk, zegt Wouter van der Horst, woordvoerder van de Nederlandse Vereniging van Ziekenhuizen (NVZ), en de vooruitzichten zijn niet best.

"Het RIVM berekende dat als de groei van patiënten in dit tempo doorgaat, één op de vier mensen een opgeleide zorgwerknemer moet zijn. Dat gaat nooit gebeuren."

De stand van zaken is dat er achtduizend vacatures openstaan in de ziekenhuizen, zegt Van der Horst. In de volledige zorg en welzijnssector zijn dat 31.100 vacatures in het tweede kwartaal van 2018, het hoogste aantal in de afgelopen twintig jaar.

Kwetsbare ouderen zonder mantel, en te weinig afgestudeerden.

Grofweg zijn er volgens Van der Horst twee oorzaken te noemen: de toename van veel oudere patiënten en het feit dat er tijdens de crisis te weinig personeel is opgeleid.

“Toen Rutte zei dat Nederland weer veilig was, gingen we weer veel zorg consumeren”

Wouter van der Horst.

"Op het moment dat Rutte het seintje gaf dat de crisis voorbij was in Nederland, gingen mensen ineens veel zorg consumeren. Dus zijn er lange wachttijden voor planbare operaties en is er veel werkdruk voor zorgpersoneel. "

We hebben meer ouderen dan ooit, vertelt Van der Horst, en een groot deel van hen is kwetsbaar. "Als zo'n oudere een arm breekt en geen mantel om zich heen heeft, wordt diegene wekenlang opgenomen. Hele vleugels zijn bezet met dit type patiënten."

Overheid komt in actie.

Als we nu niets doen, dan dreigt in 2022 een tekort van 100.000 tot 125.000 medewerkers, schrijft het actieprogramma Werken in de Zorg dat in maart 2018 werd gepubliceerd.

Dus is er geld beschikbaar voor onder meer het verbeteren van stages: jaarlijks 112 miljoen euro. Daarmee krijgen zorginstellingen een tegemoetkoming in de kosten van de begeleiding.

Hogescholen schaffen dit schooljaar de numerus fixus voor de opleiding verpleegkunde af. Elke van de 28 regio's stelt een Regionaal Actieplan Aanpak Tekorten (RAAT) op met daarin de opgave en de gemaakte concrete afspraken. Ook is er een publiekscampagne gestart om mensen warm te maken voor een loopbaan in de zorg.

Er werd een commissie ingesteld die de voortgang monitort: Werk in de Zorg, die vooral "een grote handelingsverlegenheid" bij het behouden van personeel ziet, schreef zij eind december 2018.

'Maatregelen voor instroom, niet voor behoud personeel'

"De financiële prikkels van de overheid richten zich vooral op het verhogen van instroom", zo rapporteert de commissie Werk in de Zorg in opdracht van Hugo de Jonge, minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport.

"Aan behoud van medewerkers wordt door werkgevers veel minder aandacht besteed. Een groot deel van de nieuwe instroom loopt er binnen twee jaar even hard uit. Een zeer onwenselijke verspilling, een vergieteffect", aldus de commissie.

In 2017 verliet 19,3 procent van de werknemers in de Nederlandse zorg en welzijnssector de werkgever en verliet 8,1 procent de hele sector. Oorzaken van die uitstroom zijn onder andere problemen met het management, werkdruk, onvoldoende werksfeer, weinig professionele trots, niet zelfstandig kunnen werken, onvoldoende flexibiliteit, professionele ontwikkeling, begeleiding op het werk en salaris, aldus de commissie.

Er wordt niet naar ons geluisterd, zegt ook Rianne Piets, verpleegkundige bij het AMC. "We geven aan dat we graag meer ervaring op willen doen op andere afdelingen. Hier wordt geen gehoor aan gegeven."

Op de afdeling worden bedden gesloten door gebrek aan personeel, aldus Piets. "Hierdoor moet je soms zelfs 's nachts schuiven met patiënten, zodat alle patiënten de zorg kunnen krijgen die ze nodig hebben. Collega's vinden het echt te veel, zitten tegen een burn-out aan of hebben er inmiddels één."

“E-health komt op: thuis een chemokuur en dialyseren”

Wouter van der Horst.

Er is nu volop keus in de zorgsector, zegt verpleegkundige Piets. En wie ontevreden is, ergens anders meer uitdaging kan vinden of meer ervaring op kan doen, vertrekt. "Het ziekenhuis doet z'n best niet om het personeel vast te houden."

'2019 is jaar van de waarheid'

Bijna een jaar na het aankondigen van de maatregelen peilde ook de Vereniging voor Verpleegkundigen en Verzorgenden (V&VN) de op gang gekomen veranderingen. De peiling van V&VN werd onder 2.570 leden gehouden. 2019 is het jaar van de waarheid, stelt directeur Sonja Kersten.

"We zijn pas tevreden zijn als 100 procent van de organisaties met arbeidsmarktproblemen in actie komt," zegt zij in een verklaring.

Zes op de tien verpleegkundigen en verzorgenden ziet hun werkgever in actie komen om de personeelstekorten en de hoge werkdruk aan te pakken. 38 procent ziet juist gebrek aan actie, aldus de vereniging. 52 procent van de ondervraagden zegt dat hun werkgever actief beleid voert om hen te behouden.

55 procent vindt de genomen maatregelen niet effectief en 90 procent van de ondervraagden verwacht gelijke of grotere tekorten in de toekomst.

Het zorglandschap moet op de schop.

Een ander zorglandschap en meer toepassing van e-health gaan het probleem in de toekomst grotendeels verhelpen, zegt de NVZ-woordvoerder.

"In veel ziekenhuizen wordt er al mee gewerkt. In Doetinchem worden COPD-patiënten thuis aan een zuurstofapparaat gekoppeld en digitaal begeleid. In een ziekenhuis in Dordrecht worden mensen getraind om thuis zelf hun chemotherapie te ondergaan, gecoacht via Skype of de telefoon."

"En bij zwangerschapsvergiftiging hoef je niet zes weken lang een bed bezet te houden op Verloskunde, maar kunnen patiënten met professionele begeleiding zichzelf zorg geven. Zij plakken sensoren op hun buik en worden in het ziekenhuis op afstand gemonitord. Zulke maatregelen zijn voor patiënten ook prettig."

Nog een voorbeeld van slimmer werken: vanwege de griepepidemie heeft het Franciscus Ziekenhuis in Rotterdam het dragen van een mondkapje verplicht gesteld, ook voor bezoekers. "Zo verminder je de kans op verspreiding van de ziekte, ook onder het personeel, en beperk je uitval van zorgpersoneel door de griep."

Er is geen blauwdruk om het hele personeelstekort in de zorg in één keer op te lossen, zegt Van der Horst. "Zo veel factoren spelen een rol. De juiste preventie, digitaal vaardig zijn, meer mantelzorg, meer nieuwe medewerkers die na hun opleiding ook echt willen werken in de zorg. We moeten naar een totaal anders zorglandschap toe."

► Alarmerend personeelstekort in de zorg - Interview met minister Hugo de Jonge - Nieuwsuur:

Meer nieuws vandaag:

Afgelopen week:

Goedemiddag

Website mogelijk gemaakt door:

Deze website is een dienst van:

HN heeft de ANBI-status:

IBAN: NL09RABO0158802764

[Kijk hier voor alle mogelijkheden]

HN-nieuwsbrief December

Handicap Nationaal

Otto Copesstraat 83

5213 GK 's-Hertogenbosch

Telefoon: 06 - 123 90 746

Fax: 073 - 850 81 88

E-mail: info@handicapnationaal.nl

IBAN: NL09RABO0158802764

KvK Nummer: 51372266

RSIN Nummer: 823247521

GeefGratis Nummer: 5105